Legionowo – miasto balonów. Przedwojenne zdjęcia ożyły na filmie
Hangary pełne balonów, kobiety szyjące powłokę „Gwiazdy Polski” i spadochroniarze lądujący pod miastem – przedwojenne fotografie z Narodowego Archiwum Cyfrowego ożyły dzięki sztucznej inteligencji. Zobaczcie film o Legionowie, które w latach 30. żyło balonami.
Dwa balony odrywają się od piaszczystego pola, żołnierze wyprowadzają z hangaru ogromny balon obserwacyjny, a kobiety w Warsztatach Balonowych pochylają się nad długimi pasami tkaniny. Tak wyglądało Legionowo w latach 30. XX wieku. Przedwojenne fotografie z Narodowego Archiwum Cyfrowego zaczęły się ruszać – zobaczcie film.
Jak Legionowo stało się miastem balonów
Wszystko zaczęło się w 1892 roku, gdy Rosjanie zaczęli budować koszary przy stacji Jabłonna. W 1919 roku zajęte przez Wojsko Polskie koszary otrzymały nazwę Legionowo. Jesienią 1920 roku przeniesiono tu z Poznania wytwórnię balonów, która w 1924 roku – już jako Centralny Zakład Balonowy – rozpoczęła własną produkcję. Na francuskiej licencji powstawały tu m.in. balony obserwacyjne typu Caquot, balony kuliste i zaporowe, a z czasem także balony sportowe i spadochrony. W mieście stacjonował 2 Batalion Balonowy, a na zdjęciach z tamtych lat widać też budynek Państwowego Instytutu Meteorologicznego z wysokim masztem obserwatorium.
Co zobaczycie na filmie
W nieco ponad minutę oglądamy dziesięć archiwalnych ujęć:
- start balonów podczas VI Krajowych Zawodów Balonów Wolnych w Legionowie (1933),
- Państwowy Instytut Meteorologiczny z kratowym masztem obserwatorium,
- start balonu z radiosondą zimą 1937 roku,
- Warsztaty Balonowe – pracownice przy szyciu powłoki balonu (1938),
- powłokę „Gwiazdy Polski”, którą pracownice warsztatów niosą do transportu – był to wówczas największy balon stratosferyczny na świecie (1938),
- hangar 2 Batalionu Balonowego z balonami czekającymi na start (1933),
- żołnierzy wyprowadzających balon obserwacyjny (lata 1936–1939),
- pokaz skoku 60 spadochroniarzy nad polami między Wieliszewem a Michałowem (5 września 1937),
- balony obserwacyjne i zaporowe na linach (lata 1936–1939),
- balon „Legionowo” (1938) – na jego powłoce widnieje napis „LEGJONOWO”, zgodnie z ówczesną pisownią.
Jak powstał film
Punktem wyjścia było dziesięć fotografii z zasobu Narodowego Archiwum Cyfrowego, dostępnych w serwisie szukajwarchiwach.gov.pl. Najpierw każde zdjęcie zostało cyfrowo odświeżone: zniknęły szum, rysy i ślady skanu, a kadr został rozszerzony do pionowego formatu. Potem AI zamienił nieruchome ujęcia w krótkie sceny – dodał ruch balonów, ludzi i chmur oraz odgłosy wiatru, kroków i oklasków. Komentarz czyta lektor wygenerowany w ElevenLabs. Na koniec zmontowaliśmy dziesięć scen w jeden film, zachowując klimat przedwojennej kroniki.
Ważne: to nie jest archiwalne nagranie. Ruch, dźwięk, głos lektora i część szczegółów dopowiedziała sztuczna inteligencja, dlatego film warto traktować jako wizję dawnego Legionowa, a nie dokument historyczny. Pilnowaliśmy jednak, by balony, hangary i budynki wyglądały tak jak na oryginalnych fotografiach.
Skąd pochodzą zdjęcia
Wszystkie fotografie pochodzą z zespołu „Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji” w Narodowym Archiwum Cyfrowym. Archiwum udostępnia je jako domenę publiczną – można je swobodnie wykorzystywać, także w celach komercyjnych. W serwisie szukajwarchiwach.gov.pl każdy może je obejrzeć w wysokiej rozdzielczości: wystarczy wpisać „Legionowo” i zaznaczyć filtr „Domena publiczna”. Uwaga na pułapkę: część wyników to zdjęcia „Legionowa” z lat 1915–1916 – osiedla legionistów na Wołyniu, które z naszym miastem łączy tylko nazwa.
Masz stare zdjęcia Legionowa?
Jeśli w domowym albumie czekają fotografie dawnego Legionowa – koszar, ulic, sklepów, szkół, uroczystości czy rodzinnych spacerów – podzielcie się nimi z redakcją. Najciekawsze pokażemy, a może któreś z nich ożyje w kolejnym filmie.
Komentarze
Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu. Dodaj pierwszy komentarz.